Άλλη μια φορά για τη χρεοκοπία του εξωκοινοβουλίου — πώς αποθέωσαν τη χρεοκοπημένη σοσιαλδημοκρατία της Βενεζουέλας
Άλλη μια φορά για τη χρεοκοπία του εξωκοινοβουλίου — πώς αποθέωσαν τη χρεοκοπημένη σοσιαλδημοκρατία της Βενεζουέλας
Κάποιοι δεν ξέρουν τι σημαίνει αυτοκριτική. Μόνιμα αδιόρθωτοι, άλλη μια φορά πήγαν στον κουβά με τη Ροντρίγκες και τώρα ποιούν τη νήσσαν.
Η αμερικανική στρατιωτική επέμβαση στη Βενεζουέλα και η απαγωγή του Νικολάς Μαδούρο ήταν μια κατάφωρη ιμπεριαλιστική επέμβαση ενάντια σε ανεξάρτητη χώρα.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι ένας κομμουνιστής πρέπει να χάσει την ταξική του πυξίδα.
Υπήρχαν εξαρχής δύο πράγματα που έπρεπε να μπορεί κανείς να πει ταυτόχρονα:
Κάτω τα χέρια των ΗΠΑ από τη Βενεζουέλα. Ο λαός της Βενεζουέλας και μόνο αυτός έχει το δικαίωμα να αποφασίσει για την κυβέρνησή του.
Και ταυτόχρονα:
Η κυβέρνηση της Βενεζουέλας δεν μετατράπηκε ξαφνικά σε επαναστατική κυβέρνηση επειδή δέχτηκε επίθεση από τις ΗΠΑ.
Εδώ εμφανίστηκε μια σημαντική διαφοροποίηση.
Το ΚΚΕ αντέδρασε αμέσως στην αμερικανική επέμβαση και πρωτοστάτησε σε μαζική κινητοποίηση προς την αμερικανική πρεσβεία. Δεν ταύτισε όμως ούτε στιγμή την υπεράσπιση της κυριαρχίας της Βενεζουέλας με πολιτική στήριξη στην κυβέρνησή της.
Η πρώτη του ανακοίνωση ήταν χαρακτηριστική:
«Το ΚΚΕ εκφράζει την αμέριστη αλληλεγγύη του στον λαό της Βενεζουέλας και στον δίκαιο αγώνα του ενάντια στην ιμπεριαλιστική επέμβαση στην πατρίδα του. Ο λαός της Βενεζουέλας είναι αυτός που μπορεί να καθορίσει τις εξελίξεις στην χώρα του προς όφελός του».
ΚΚΕ — «Οι ΗΠΑ αιματοκυλούν και τη Βενεζουέλα. Ο λαός της Βενεζουέλας θα νικήσει!», 3/1/2026
Και το σημαντικότερο είναι ότι το ΚΚΕ δεν περίμενε να δει πού θα καταλήξει η Ντέλσι Ροντρίγκες για να ανακαλύψει τον χαρακτήρα της οικονομικής πολιτικής που είχε ήδη εφαρμοστεί στη Βενεζουέλα.
Ο «Ριζοσπάστης» επανέφερε αμέσως την προγενέστερη κριτική της ΚΟΜΕΠ για την πολιτική των κυβερνήσεων του PSUV:
«Από το 2018 η κυβέρνηση του PSUV κλιμακώνει τα αντιλαϊκά μέτρα με βασικούς άξονες: Το τσάκισμα των μισθών, την κατάργηση των Συλλογικών Συμβάσεων, τη διάλυση των εργασιακών σχέσεων, τις ιδιωτικοποιήσεις δημόσιων εταιρειών και υπηρεσιών, τη δημιουργία Ειδικών Οικονομικών Ζωνών και τις επιδοτήσεις προς το κεφάλαιο.»
«Ριζοσπάστης», 10/1/2026
https://www.rizospastis.gr/columnPage.do?columnId=8403&publDate=10%2F1%2F2026
Δηλαδή: καταδίκη της ιμπεριαλιστικής επέμβασης χωρίς εξωραϊσμό της σοσιαλδημοκρατικής διαχείρισης της Βενεζουέλας.
Και πάμε τώρα στην άλλη μπάντα.
Γιατί σε μεγάλο τμήμα της εξωκοινοβουλευτικής Αριστεράς εμφανίστηκε για άλλη μια φορά εκείνη η ακατανίκητη ανάγκη να ανακαλυφθεί κάπου στον πλανήτη μια νέα «ελπίδα».
Τρεις μόλις ημέρες μετά την αμερικανική επέμβαση, στις 6 Ιανουαρίου, ο Λεωνίδας Βατικιώτης έγραφε:
«Ο Τσαβισμός στην αντεπίθεση».
Μάλιστα, η ομαλή ανάληψη της εξουσίας από τη Ντέλσι Ροντρίγκες παρουσιαζόταν ως απόδειξη της ανθεκτικότητας του τσαβικού καθεστώτος και ως πλήγμα στους αμερικανικούς σχεδιασμούς.
Λεωνίδας Βατικιώτης — «Ο Τσαβισμός στην αντεπίθεση», 6/1/2026
https://atticavoice.gr/koinonika-themata/imerologio-trelas/itemlist/user/804-xkostoulas?start=170
Ο Τσαβισμός στην αντεπίθεση.
Κρατήστε τη φράση.
Γιατί τις ίδιες ημέρες εμφανίστηκε και το άλλο μεγάλο σύνθημα:
«Η Βενεζουέλα θα γίνει το Βιετνάμ των ΗΠΑ».
Στην πορεία εξωκοινοβουλευτικών οργανώσεων προς την αμερικανική πρεσβεία στις 10 Ιανουαρίου υπήρχε πανό:
«Η Βενεζουέλα θα γίνει το Βιετνάμ των ΗΠΑ».
Παρόμοια ήταν και η εκτίμηση σε αναλύσεις του χώρου.
Η «Εργατική Αλληλεγγύη» έγραφε ότι ο Τραμπ:
«δεν έχει τη δύναμη ούτε την πρόθεση να επιχειρήσει μια εισβολή δημιουργώντας το δικό του το Βιετνάμ ή Ιράκ στη Βενεζουέλα».
Ο Παναγιώτης Μαυροειδής επίσης έγραφε για το ενδεχόμενο ενός:
«νέου Βιετνάμ»
και θεωρούσε «απίθανο» να διακινδυνεύσουν οι ΗΠΑ μια τέτοια εξέλιξη με μαζική στρατιωτική παρουσία.
ΑΝΤΑΡΣΥΑ — «Για τις εξελίξεις με αφετηρία την κρατική αλητεία των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα»
Βάλτε λοιπόν τις εικόνες τη μία δίπλα στην άλλη.
«Ο Τσαβισμός στην αντεπίθεση».
«Η Βενεζουέλα θα γίνει το Βιετνάμ των ΗΠΑ».
Και από την άλλη:
Ο λαός της Βενεζουέλας πρέπει να καθορίσει μόνος του τις εξελίξεις.
Ιδιωτικοποιήσεις.
Ειδικές Οικονομικές Ζώνες.
Επιδοτήσεις προς το κεφάλαιο.
Τσάκισμα μισθών και Συλλογικών Συμβάσεων.
Δεν χρειάστηκαν πολλά χρόνια για να κριθούν αυτές οι εκτιμήσεις.
Χρειάστηκαν μερικοί μήνες.
Η κυβέρνηση Ροντρίγκες άρχισε να ανοίγει ακόμη περισσότερο την οικονομία στα αμερικανικά μονοπώλια, ιδιαίτερα στον ενεργειακό και εξορυκτικό τομέα.
Τον Μάρτιο ο «Ριζοσπάστης» μιλούσε πλέον ανοιχτά για:
«Προχωρά η διείσδυση αμερικανικών μονοπωλίων στη Βενεζουέλα»
και χαρακτήριζε τη Ροντρίγκες:
«σοσιαλδημοκράτισσα προσωρινή Πρόεδρο της Βενεζουέλας».
Η ίδια συναντούσε Αμερικανούς κυβερνητικούς αξιωματούχους για συνεργασία σε ορυκτά και Ενέργεια, ενώ αμερικανικές επιχειρήσεις επέστρεφαν στην αγορά της χώρας.
Και φτάνουμε στον Σεπτέμβριο.
Η Ροντρίγκες συναντά τον Τραμπ στη Νέα Υόρκη και χαρακτηρίζει τη συνάντηση «ιστορική».
Ο ίδιος ο υπουργός Οικονομίας και Σχεδιασμού της Κούβας, Joaquín Alonso Vázquez, αντιδρά δημόσια:
«La traición solo tiene un nombre: Traición.»
«Η προδοσία έχει μόνο ένα όνομα: Προδοσία.»
Και εδώ ακριβώς βρίσκεται το πολιτικό ζήτημα.
Πώς γίνεται ένα μεγάλο κομμάτι της ελληνικής εξωκοινοβουλευτικής Αριστεράς να μην παίρνει πρέφα και χαμπάρι, άλλη μια φορά, τι ακριβώς έχει μπροστά του;
Δεν είναι η πρώτη φορά.
Μήπως επειδή αναζητά εναγωνίως κάθε φορά μια καινούργια «ελπίδα»;
Μήπως επειδή δεν μπορεί να αποδεχτεί ότι η ταξική πάλη δεν προσφέρει κάθε έξι μήνες μια έτοιμη «προοδευτική κυβέρνηση» για να επενδύσουμε επάνω της;
Το ίδιο αντανακλαστικό δεν είδαμε και στην Ελλάδα;
Το 2015;
Στο δημοψήφισμα;
Στην προσδοκία ότι μια κυβέρνηση που δεν είχε καμία πρόθεση να συγκρουστεί με τις καπιταλιστικές σχέσεις παραγωγής και την ΕΕ θα μπορούσε, πιεζόμενη από τα κάτω, να μεταμορφωθεί σε κάτι διαφορετικό;
Και όταν η μία «ελπίδα» καταρρέει, πρέπει γρήγορα να βρεθεί η επόμενη.
Κάποτε ήταν ο ΣΥΡΙΖΑ.
Ύστερα κάποια άλλη «προοδευτική κυβέρνηση».
Μετά ο τσαβισμός.
Τον Ιανουάριο του 2026, ακόμη και μετά την απαγωγή του Μαδούρο, «ο Τσαβισμός αντεπιτίθεται».
————————————————————
Η εισβολή και η απαγωγή του προέδρου μιας ανεξάρτητης χώρας έπρεπε να καταδικαστούν άμεσα, μαζικά και χωρίς κανέναν αστερίσκο.
Αυτό όμως δεν αρκεί. Το κρίσιμο ερώτημα για κάθε κίνημα ή κυβέρνηση μιας εξαρτημένης χώρας είναι τι κάνει στην πράξη απέναντι στον ιμπεριαλισμό και στις σχέσεις εξάρτησης. Τι κάνει για να θωρακίσει οικονομικά και παραγωγικά τη χώρα του;
Η σύγκριση Βενεζουέλας και Ιράν είναι αποκαλυπτική.
Το Ιράν δεν είναι σοσιαλιστική χώρα. Αξιοποίησε όμως επί δεκαετίες σημαντικό μέρος των πετρελαϊκών του εσόδων για να αναπτύξει εγχώρια παραγωγική και τεχνολογική βάση: πετροχημικά, χαλυβουργία, αυτοκινητοβιομηχανία, μηχανουργική και φαρμακευτική παραγωγή, καθώς και σημαντική τεχνική ικανότητα στον ενεργειακό τομέα.
Θωράκισε, δηλαδή, τη χώρα απέναντι στην εξάρτηση εκβιομηχανίζοντάς την.
Γι' αυτό και όταν κατέρρευσαν οι τιμές του πετρελαίου το 2014, ενώ το Ιράν βρισκόταν ήδη υπό βαριές κυρώσεις, δέχτηκε ισχυρό πλήγμα αλλά δεν κατέρρευσε. Είχε ήδη οικοδομήσει μια πολύ πιο διαφοροποιημένη οικονομία και μεγαλύτερο βαθμό παραγωγικής και τεχνολογικής αυτονομίας.
Στη Βενεζουέλα συνέβη ουσιαστικά το αντίθετο.
Παρά τα τεράστια πετρελαϊκά έσοδα, η χώρα παρέμεινε σε μεγάλο βαθμό εξαγωγέας πετρελαίου και εισαγωγέας των εμπορευμάτων που παρήγαγαν τα ξένα μονοπώλια. Δεν δημιουργήθηκε η αναγκαία εγχώρια βιομηχανική βάση, δεν περιορίστηκε αποφασιστικά η εξάρτηση από τις εισαγωγές και τελικά δεν εξασφαλίστηκε ούτε η επενδυτική και τεχνολογική ανανέωση της ίδιας της πετρελαϊκής βιομηχανίας.
Με άλλα λόγια, αντί να αλλάξει ουσιαστικά η θέση της Βενεζουέλας στον διεθνή καταμερισμό εργασίας, σε μεγάλο βαθμό αναπαράχθηκε: προμηθευτής πρώτης ύλης και αγορά για τα εμπορεύματα των ξένων μονοπωλίων.
Οι αμερικανικές κυρώσεις έκαναν ασφαλώς την κρίση πολύ βαθύτερη. Δεν δημιούργησαν όμως από το μηδέν αυτή την παραγωγική εξάρτηση.
Και εδώ βρίσκεται η ουσία της αντιιμπεριαλιστικής πολιτικής.
Δεν κρίνεται από τη ρητορική μιας κυβέρνησης ούτε από το πόσο συχνά καταγγέλλει τις ΗΠΑ. Κρίνεται πρώτα απ' όλα από το τι κάνει στους ίδιους τους υλικούς όρους της εξάρτησης: αν αναπτύσσει εγχώρια παραγωγή και τεχνολογία, αν δημιουργεί τις δικές της υποδομές, αν περιορίζει την εξάρτηση από εισαγωγές και ξένα μονοπώλια και αν αποκτά τη δυνατότητα να αντέξει οικονομικό αποκλεισμό και ιμπεριαλιστική πίεση.
Το Ιράν, παρά τον καπιταλιστικό χαρακτήρα του, έκανε σημαντικά βήματα προς αυτή την κατεύθυνση.
Η Βενεζουέλα, παρά την πολύ πιο ριζοσπαστική ρητορική του τσαβισμού, δεν κατόρθωσε να ξεφύγει από τον ρόλο μιας εξαρτημένης πετρελαιοπαραγωγού οικονομίας.
Και όταν εξαφανίστηκε το πετρελαϊκό συνάλλαγμα, φάνηκε πόσο εύθραυστο ήταν ολόκληρο το οικοδόμημα.
Αλλά από όλα αυτά ένα μεγάλο μέρος της ελληνικής εξωκοινοβουλευτικής Αριστεράς δεν πήρε χαμπάρι σχεδόν τίποτα.
Και γι' αυτό, ακόμη και μετά το στρατιωτικό φιάσκο και την απαγωγή Μαδούρο, αντί για ψύχραιμη εξέταση της πραγματικής κατάστασης στη Βενεζουέλα, ξαναδιαβάσαμε τα ίδια φαιδρά:
«Ο Τσαβισμός στην αντεπίθεση».
Η ανάληψη της εξουσίας από τη Ροντρίγκες παρουσιάστηκε ακόμη και ως «η μεγαλύτερη νίκη του Τσαβισμού, μέχρι στιγμής».
Και από δίπλα:
«Η Βενεζουέλα θα γίνει το Βιετνάμ των ΗΠΑ».
«Νέο Βιετνάμ».
Δεν πρόκειται απλώς για μερικές προβλέψεις που έπεσαν έξω. Λάθος εκτιμήσεις κάνουν όλοι.
Το πρόβλημα είναι ότι δεν είχαν κατανοήσει τι είχε συμβεί στην ίδια τη Βενεζουέλα.
Είχαν δει την αντιιμπεριαλιστική ρητορική και δεν είχαν εξετάσει αν είχαν μεταβληθεί οι υλικοί όροι της εξάρτησης.
Είχαν δει τον Τσάβες να συγκρούεται με τις ΗΠΑ και δεν είχαν εξετάσει αν η χώρα αποκτούσε την παραγωγική βάση που θα της επέτρεπε να αντέξει αυτή τη σύγκρουση.
Είχαν δει την αναδιανομή ενός μέρους της πετρελαϊκής προσόδου και την είχαν αναγορεύσει σε οικονομικό μετασχηματισμό.
Και όταν έφτασε η ώρα της πραγματικής δοκιμασίας, αποδείχθηκε ότι πίσω από τη ριζοσπαστική φρασεολογία παρέμενε μια εξαιρετικά ευάλωτη, εξαρτημένη οικονομία.
Γι' αυτό το πρόβλημα με ένα μεγάλο μέρος του εξωκοινοβουλίου δεν είναι ότι έκανε μία λάθος πρόβλεψη για τη Βενεζουέλα.
Το πρόβλημα είναι η πολιτική μέθοδος που παράγει ξανά και ξανά τις ίδιες αυταπάτες.
Η διαρκής ανάγκη να ανακαλυφθεί κάπου μια νέα «ελπίδα», μια κυβέρνηση που «αντεπιτίθεται», ένα καινούργιο «Βιετνάμ», μια νέα ενδιάμεση λύση που θα επιβεβαιώσει εκ των υστέρων το πολιτικό σχήμα.
Και όσο δεν εξετάζονται οι πραγματικές σχέσεις παραγωγής και εξάρτησης, αλλά η πραγματικότητα προσαρμόζεται κάθε φορά στην πολιτική επιθυμία, μετά από κάθε χρεοκοπημένη «ελπίδα» θα αναζητείται απλώς η επόμενη.
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου